Laboratuvar Tezgâhı Teknik Şartnamesi Nasıl Yazılır? EN 14056-1:2025, EN 13150 ve SEFA 3 ile 2026 Kontrol Listesi

Kısa cevap: Laboratuvar tezgâhı teknik şartnamesi; yüzey malzemesini (EN 438-4 kompakt laminat, sahadaki adıyla “fenolik reçine tezgâh”), kalınlık ve toleransı, kimyasal dayanım test yöntemi ile kabul seviyesini (SEFA 3-2020), gerekiyorsa yangın sınıfını (EN 13501-1), birleşim/derz ve evye detayını, mobilya tasarım standardını (EN 14056-1:2025; okulda EN 13150:2020) ve istenecek belgeleri açıkça yazmalıdır.

Son güncelleme: 2026-11 · EN 14056-1:2025 dikkate alınarak hazırlandı.

Şartnameye yalnızca “kimyasala dayanıklı tezgâh” yazmak, birbirinden çok farklı ürünleri aynı teklif satırına sokar. Bu yazı malzeme seçiminden çok satın alma tarafına odaklanıyor: hangi standart neyi kapsar, bir kamu şartnamesi tezgâhı nasıl tarif ediyor, SEFA sonuç tablosu nasıl okunur ve şartnameye hangi maddeler kopyalanabilir. Malzemeleri kimyasal gruplarına göre karşılaştırmak isterseniz kimyasal dayanım rehberimize bakabilirsiniz.

“Fenolik reçine tezgâh” ile “kompakt laminat” aynı ürün mü?

Pratikte büyük ölçüde evet; şartnamede ikisini birlikte yazmak en temiz yol. Kompakt laminat, EN 438-4’te tanımlanan, 2 mm ve üzeri kalınlıkta, yüksek basınçla preslenmiş, iç mekân için kendinden taşıyıcı laminattır; test yöntemleri EN 438-2’de verilir. Avrupa laminat üreticilerini temsil eden ICDLI’nin sınıflandırmasında “C” kompakt, “G” genel kullanım, “S” standart, “F” alev geciktirici sınıf demektir. Yani CGS standart kompakt, CGF alev geciktiricili kompakttır.

SEFA 3-2020 ise iki ayrı tanım yapar. “Solid phenolic composite”, organik lif takviyeli fenolik reçineden homojen bir çekirdek ve gözeneksiz yüzeylerden oluşan katı paneldir. “High pressure plastic laminate” ise arkası zımparalanıp bir alt taşıyıcıya yapıştırılan ince levhadır. Türkçe şartnamelerdeki “katı çekirdekli fenolik reçine tezgâh” birinci tanıma, yani kompakt laminata karşılık gelir. Karışıklığı önlemek için şöyle yazın: “EN 438-4’e uygun, kendinden taşıyıcı, katı çekirdekli kompakt laminat (fenolik reçine) tezgâh.” Böylece ince HPL kaplı yonga levha veya MDF tezgâh aynı satırda teklif edilemez. Fark için kompakt laminat ve HPL farkı yazımıza bakabilirsiniz.

Şartnameye hangi standartlar yazılır?

Laboratuvar tezgâhı tek bir standartla tarif edilmez; mobilya tasarımı, yüzey malzemesi ve kimyasal performans ayrı belgelerde durur. Tablo, hangi standardın neyi kapsadığını ve şartnamede nasıl anılabileceğini özetliyor.

Kritik ayrıntı: EN 13150:2020 çalışma yüzeyinin dayanımını ve yangın güvenliğini açıkça kapsam dışında bırakır. Okul şartnamesine yalnızca “EN 13150’ye uygun” yazmak, tezgâh yüzeyinin kimyasal ve yangın performansını tarifsiz bırakır. EN 14056-1:2025 ise okulları kapsamaz; araştırma, analiz, proses ve yükseköğretim laboratuvarlarına yöneliktir.

Kamu şartnamesi laboratuvar tezgâhını nasıl tarif ediyor? (2026 örneği)

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 2026’da ihaleye çıkardığı İstanbul (Pendik), İzmir (Bornova) ve Konya Veteriner Kontrol Enstitüsü BSL-2 ve BSL-3 laboratuvarları yapım işinin “EK-2 Laboratuvar Donanım Şartnamesi” iyi bir referans. Belgede tezgâhla ilgili öne çıkanlar:

• Tezgâh üstü 20 mm, sırt panosu (splashback) 6 mm; malzeme “laboratuvar sınıfı katı çekirdekli fenolik reçine”.
• Tezgâh derinlikleri kodlarla verilmiş: 600, 750 ve 900 mm. Modüler çerçeve örneğinde yükseklik 880 mm, derinlik 690 mm.
• Tüm tezgâh birleşimleri elastik sızdırmazlık ürünüyle kapatılacak; belge burada bir ürün adı veriyor ama “veya benzeri” kaydı düşüyor. Birleşimler ve kenarlar pürüzsüz ve düz olacak.
• Paslanmaz çelik veya diğer tezgâhların alt yapısında ahşap kullanılmasına izin verilmiyor.
• Asgari teknik ve kimyasal direnç değerleri ayrı bir veri sayfasıyla tanımlanıyor.

Bu yaklaşım 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 12. maddesiyle örtüşür: teknik şartnamede belirli bir marka, model veya ürün belirtilmez; standart yoksa ya da teknik özellik tanımlanamıyorsa marka ancak “veya dengi” ifadesiyle anılabilir. Marka yerine standart ve ölçülebilir değer yazmak hem rekabeti açık tutar hem de teklifleri karşılaştırılabilir kılar.

SEFA sonuç tablosu nasıl okunur?

SEFA 3-2020’de kimyasal leke testi iki yöntemle yapılır. Metot A uçucu kimyasallar (organik çözücüler) içindir: kimyasala doyurulmuş pamuk, ters çevrilmiş küçük bir kabın içinde yüzeyde 24 saat bekletilir. Metot B uçucu olmayanlar içindir: 5 damla (yaklaşık 1/4 cc) kimyasal yüzeye damlatılıp 25 mm’lik saat camıyla 24 saat örtülür. Test 23 ± 2 °C’de yapılır; ardından yüzey su, deterjan ve izopropil alkolle temizlenip değerlendirilir.

Seviyeler şöyle: 0 etki yok; 1 hafif renk veya parlaklık değişimi, işlev etkilenmez; 2 belirgin renk veya parlaklık değişimi, ömür ve işlevde önemli kayıp yok; 3 rahatsız edici görünüm değişimi, uzun vadede işlev bozulabilir. SEFA 3-2020’ye göre “laboratuvar sınıfı” yüzey, belirtilen 49 reaktifte en fazla 4 adet Seviye 3 alabilir ve test SEFA onaylı bağımsız bir laboratuvarda yapılmalıdır.

Gentaş’ın G-Lab teknik föyündeki sonuçların özeti:

İki uyarı var. Birincisi, föy sonuçları SEFA 8-1999 (Ref. 2006) ve SEFA 3-2010’a göre veriyor; şartnameniz SEFA 3-2020 ve bağımsız laboratuvar raporu istiyorsa bunu teklif aşamasında ayrıca sorun. İkincisi, SEFA 3 de kullanıcının kendi kimyasallarıyla, gerçek ortamda numune denemesini önerir; konsantrasyon, süre ve sıcaklık sonucu değiştirir. Kimyasal gruplarına göre yorum için kimyasal dayanım rehberi, hijyen tarafı için hijyen ve kimyasal dayanım notları yazılarımıza bakabilirsiniz.

Kalınlık, evye, kenar ve sırt detayı nasıl yazılır?

Kalınlık: Tezgâh açıklığı, taşıyıcı aralığı ve üzerine gelecek cihaz yüküne göre seçilir. Yukarıdaki kamu örneği 20 mm tezgâh ve 6 mm sırt istiyor. G-Lab 0,80–22 mm aralığında üretiliyor; laboratuvar tezgâhında biz genellikle 12–20 mm öneriyoruz. G-Lab föyündeki EN 438-4 istenen değerlerine göre kalınlık toleransı 16–20 mm aralığında ±0,7 mm, 20–25 mm aralığında ±0,8 mm; 10 mm ve üzeri levhada düzlük sapması en fazla 3 mm/m.

Plaka ebadı ve birleşim: G-Lab plakaları 1400×3660, 1540×3050 ve 1540×3660 mm ebatlarında. 3,66 m’yi aşan düz tezgâhta birleşim kaçınılmazdır; birleşim yerini uygulama çiziminde gösterin ve evye kesimine denk getirmeyin.

Evye: SEFA 3-2020’ye göre laboratuvar evyesinin tahliye çıkışı en az 1-1/2 inç (yaklaşık 38 mm) olmalı, hazne içinde en az 1° eğim bulunmalı ve evye, alabileceği azami su ağırlığının 1,5 katını taşıyabilmelidir. Tıpa-süzgeç ve taşma detayı da şartnamede yer almalı.

Kenar ve damla kanalı: SEFA 3 bu detayları üretici yönergelerine bırakır ve malzeme belirlenmeden önce numune alınıp onaylanmasını önerir. Şartnameye kenar profilini (pah veya radüs), damla kanalını ve numune onayını yazın. Ölçü ve kesim toleransları için CNC ölçü, delik ve kenar detayı yazımız yol gösterir.

Isı: SEFA 3, sıcak kroze ve bek alevi için üreticiye danışılmasını ister. G-Lab föyünde EN 438-2’ye göre 180 °C kuru ısı testi raporlanıyor; yine de doğrudan sıcak kap ve alev için şartnameye ısıya dayanıklı altlık maddesi eklemek doğru olur.

Şartnameye kopyalanabilir maddeler

Aşağıdaki maddeler marka içermez; değerleri projenize göre güncelleyip kullanabilirsiniz.

1. Malzeme: Çalışma yüzeyi EN 438-4’e uygun, kendinden taşıyıcı, katı çekirdekli kompakt laminat (fenolik reçine) olacaktır; sınıf CGS. Yangın şartı bulunan mahallerde CGF sınıfı ve EN 13501-1 sınıflandırma raporu istenecektir.
2. Kalınlık: Tezgâh 20 mm, sırt panosu 6 mm (projeye göre güncelleyin); kalınlık toleransı ve düzlük EN 438-4 değerlerini sağlayacaktır.
3. Yoğunluk: En az 1,35 g/cm³ (ISO 1183-1).
4. Kimyasal dayanım: SEFA 3-2020 Metot A/B, 24 saat temas; belirtilen 49 reaktifte en fazla 4 adet Seviye 3. Rapor SEFA onaylı bağımsız laboratuvardan olacaktır. İdarenin bildirdiği kritik kimyasallar ve dezenfektanlar numune üzerinde ayrıca denenecektir.
5. Birleşim ve derz: Tezgâh birleşimleri ve sırt-tezgâh köşeleri, kullanılan kimyasallara uygunluğu üreticisince beyan edilmiş elastik sızdırmaz mastikle kapatılacak; birleşimler ve kenarlar pürüzsüz ve düz olacaktır. Birleşim yerleri uygulama çiziminde gösterilecektir.
6. Evye: Tahliye çıkışı en az 38 mm (1-1/2 inç), hazne eğimi en az 1°, taşıma kapasitesi azami su ağırlığının 1,5 katı (SEFA 3-2020).
7. İşçilik: Evye, armatür ve priz boşlukları ile damla kanalı CNC ile açılacak; kenar profili ve renk numune onayına bağlı olacaktır.
8. Mobilya standardı: Tezgâh, dolap ve tesisat bağlantıları EN 14056-1:2025’e (okul laboratuvarlarında EN 13150:2020’ye) göre tasarlanacak; montaj SEFA 2-2020’ye göre yapılacaktır.
9. Belgeler: Teknik föy, ürün standardına uygunluk belgesi, kimyasal dayanım test raporu ve numune teklifle birlikte sunulacaktır. Marka anılması zorunluysa “veya dengi” ifadesi kullanılacaktır.

TSE belgesi ve teknik föy nasıl istenir?

Teklif dosyasında üç belge isteyin: ürüne ait teknik föy, ürün standardına uygunluk belgesi ve kimyasal dayanım test raporu. Örnek olarak Gentaş’ın kompakt laminat için aldığı TSE uygunluk belgesi (belge no 001451-TSE-05/05, tescilli marka GETAKOMPAKT, TS EN 438-4) 2 mm ve üzeri kalınlıklarda CGS ve CGF sınıflarını kapsıyor; belgedeki son geçerlilik tarihi 24.09.2027. Belgenin hangi ürün adlarını kapsadığını teklifte yazılı olarak teyit edin ve belge üzerindeki doğrulama bağlantısından TSE kaydını kontrol edin.

Yangın şartı olan projelerde ayrıca EN 13501-1 sınıflandırma raporu isteyin. ICDLI’nin HPL teknik bülteni, EN 13501’e göre CGS için D-s2,d0 veya daha iyisini, CGF için B-s2,d0 ya da C-s2,d0 veya daha iyisini veriyor; projede hedeflenen sınıf ürüne özel raporla kanıtlanmalıdır. Ayrıntılar yangına dayanımlı kompakt panel yazımızda.

Gülmar’da nasıl çalışıyoruz?

1998’den beri İzmir Bornova’dayız, 2020’den beri Gentaş Ana Bayii’yiz. Laboratuvar projelerinde şartnameyi ve yerleşim çizimini aldıktan sonra kalınlığı, birleşim yerlerini, evye ve armatür detaylarını sizinle netleştiriyoruz. G-Lab laboratuvar kompakt laminatı plakaları CNC’de ölçüye kesiliyor; evye yuvası, armatür ve priz delikleri, damla kanalı ve kenar profilleri işleniyor, tezgâh montaja hazır teslim ediliyor. Tipik CNC termini 7–10 gün; bugüne kadar 1.200’ü aşkın projeyi tamamladık. Ürün ve uygulama detayları laboratuvar tezgâhları sayfamızda, kesim kapasitesi evye ve kenar kesimi CNC sayfamızda. Şartnamenizi WhatsApp’tan gönderin, teklifi maddelere göre hazırlayalım.

Kaynaklar

• EVS — EN 14056-1:2025 Laboratuvar mobilyası, Bölüm 1: Genel (kapsam)
• EVS — EN 13150:2020 Eğitim kurumları için laboratuvar tezgâhları (kapsam)
• EVS — EN 438-4:2016 Kompakt laminat sınıflandırma ve özellikleri
• SEFA — SEFA 3-2020 Laboratory Work Surfaces Standard (PDF)
• SEFA — Standartlar listesi (SEFA 2, SEFA 8 ailesi)
• Gentaş — G-Lab teknik data föyü ve SEFA kimyasal dayanım tablosu (PDF)
• Gentaş — G-Lab ürün sayfası (kalınlık ve ebatlar)
• TSE — GETAKOMPAKT TS EN 438-4 uygunluk belgesi (PDF)
• ICDLI — Technical characteristics and physical properties of HPL (PDF)
• Tarım ve Orman Bakanlığı — BSL-2/BSL-3 EK-2 Laboratuvar Donanım Şartnamesi (PDF)
• Mevzuat — 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, Madde 12 (PDF)